پنجشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۹:۳۲
صلح حدیبیه؛ بستری تاریخی برای نزول سوره فتح

حوزه/ استاد حوزه با بیان اینکه سوره فتح پس از واقعه صلح حدیبیه نازل شده است، گفت: در مسیر بازگشت پیامبر و مسلمانان از حدیبیه و در حالی که نگرانی و تردید بر دل برخی مؤمنان سایه افکنده بود، آیات این سوره نازل شد و موجی از آرامش و امید در میان یاران پیامبر ایجاد کرد.

به گزارش خبرگزاری حوزه، «سوره مبارکه فتح، پیام‌آور بشارت‌های الهی و تبیین‌گر جایگاه والای نصرت در اندیشه اسلامی است؛ به‌ویژه در عصر حاضر که سیره و کلام رهبر شهید آیت الله العظمی خامنه ای، همواره بر تمسک به این سوره مبارکه برای گشایش در امور، دفع گرفتاری‌ها و تقویت روحیه مقاومت و پیروزی در برابر دشمنان تأکید داشتند.

خبرگزاری حوزه با الهام از این توصیه و در راستای بهره‌مندی از دریای معارف قرآن کریم، سلسله‌نشست‌های «تفسیر سوره فتح» را با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین کمال‌الدین مظلومی‌زاده استاد تفسیر حوزه علمیه قم آغاز کرده است که این سلسله جلسات از امروز منظم و به صورت متن و فیلم تقدیم شما خوبان خواهد شد:

بسم الله الرحمن الرحیم.

نکته‌ای که به عنوان مقدمه در تفسیر سوره مبارکه فتح لازم هست که عرض کنم، آشنایی با داستان صلح حدیبیه است. از آنجایی که این سوره بعد از صلح حدیبیه بر پیامبر اکرم، صلی الله علیه و آله نازل شد، لازم هست در ابتدا خلاصه‌ای از این جریان را عرض کنم.

بحث داستان صلح حدیبیه در کتاب‌های مختلف تاریخی بیان شده، بسیار مفصل هست، ولی بنده خلاصه‌ای می‌گویم و در ضمنِ آیات، به مناسبت هم نکات اضافه‌ای خواهم گفت.

پیامبر اکرم، صلوات الله و سلامه علیه، در سال ششم هجرت تصمیم گرفتند که به اتفاق مهاجرین و انصار و سایر مسلمان‌ها به عنوان مراسم «عمره» به مکه بروند و قبلاً به مسلمان‌ها هم اطلاع داده بودند که «من در خواب، دیدم که همراه یارانم وارد مسجدالحرام شدیم و مشغول مناسک عمره هستیم».

این خواب موضوعیت دارد؛ بعضی جاها این را باهاش کار داریم. وضع حرکت پیامبر به خوبی نشان می‌داد که هدفی جز اعمال عبادی نداشتند، یعنی هیچ قصد تصرف و فتح و فتوحات نداشتند؛ فقط قصدشان این بود که این عمل عبادی را انجام بدهند.

پیامبر صلوات الله و سلامه علیه، وارد سرزمین حدیبیه شدند. سرزمین حدیبیه یک روستا و یک قریه‌ای نزدیک مکه بود که حدوداً ۲۰ کیلومتر تا مکه فاصله داشت. قریش باخبر می‌شوند که پیامبر و یارانشان وارد این سرزمین شدند و قصد ورود به شهر مکه را دارند.

به همین خاطر آن‌ها مانع پیامبر صلی الله علیه و آله و مسلمانان می‌شوند و در اینجا ماجرای مفصلی پیش می‌آید که به عقد قرارداد صلحی میان پیامبر صلوات الله و سلامه علیه، و مشرکان مکه به نام صلح حدیبیه منتهی می‌شود.

ناچاراً پیامبر اکرم به یارانشان دستور می‌دهند که شترهای خودشان را در همان‌جا قربانی بکنند، سرهای خودشان را بتراشند، از احرام خارج بشوند و به سوی مدینه بازگردند.

در این میانه، عده‌ای از این مؤمنین و مسلمانان که ضعیف‌الایمان بودند، این‌ها دچار شک و تردید می‌شوند. از آن طرف آن خواب را شنیدند از پیامبر اکرم و شنیدند که خواب انبیا و ائمه با بیداری‌شان هیچ فرقی نمی‌کند؛ خب آن خواب پس چه بود؟ ما قرار بود که وارد مکه بشویم و این اعمال عبادی را انجام بدهیم.

یک غم و اندوهی بر قلب مسلمانان چیره می‌شود و در هنگام بازگشت، ولوله‌ای می‌افتد در میان این مسلمانان.

تا اینکه سوره فتح در هنگام بازگشت به سوی شهر مدینه بر پیامبر اکرم نازل می‌شود و مسلمانان مشاهده می‌کنند که مرکب پیامبر از حرکت بازمی‌ایستد، چهره مبارک پیامبر غرق سرور و شادمانی می‌شود و اعلام می‌کنند که همین الان آیات سوره فتح بر من نازل شد.

پس از قرائت سوره فتح و توجه مسلمانان به محتوای سوره، آرامش و سکینه و روح امیدی در میان مسلمانان ایجاد ‌شد.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha